Skoczna XVII-wieczna pieśń dziś mogłaby zostać nazwana kolędowym coverem ludowego hitu. Jak jej autorowi udało się uniknąć surowej kościelnej cenzury, która zakazywała wówczas mieszania sacrum z profanum? Poznaj historię „Przybieżeli do Betlejem” – jednej z najpopularniejszych polskich kolęd.

Historia powstania kolędy „Przybieżeli do Betlejem”

Utwór powstał w pierwszej połowie XVII wieku i znalazł się w „Symfoniach anielskich” Jana Żabczyca (1631), jako symfonia trzydziesta pierwsza. Dzieło oraz zawarte w nim pieśni wyróżniają się na tle innych tego typu zbiorów dość nieoczywistą, jak na owe czasy, konstrukcją. Spisane przez Żabczyca kolędy miały być bowiem śpiewane na powszechnie znane, ludowe melodie, do których dopasowane zostały teksty o charakterze religijnym. Zabieg ten, nazywany kontrafakturą, nie był jednak pochwalany przez XVII-wieczne władze kościelne. Autor musiał więc liczyć się z cenzurą duchowieństwa, które sprzeciwiało się wprowadzaniu do sfery sacrum ludycznych elementów. By zabezpieczyć się przed ewentualnym oporem, zamieścił w „Symfoniach” adnotację, w której tłumaczył wykorzystanie powszechnie znanych melodii brakiem czasu na opracowanie własnych kompozycji. Obiecał również, że jest to etap przejściowy i wkrótce utwory zostaną opatrzone partyturami spisanymi pod natchnieniem Ducha Św. Jak się okazało, jego obietnica miała nigdy nie zostać spełniona. Przypuszcza się, że było to spowodowane ogromną popularnością, jaką zyskały żabczycowe kolędy w pierwotnych wersjach.

Dowodem popularności „Symfonii anielskich” jest znana i lubiana do dziś pieśń „Przybieżeli do Betlejem”. Zgodnie z zapisem Żabczyca miała być ona śpiewany na melodię „Otóż tobie, pani matko”. Przez wieki musiała jednak przejść pewne modyfikacje, gdyż zapis symfonii trzydziestej pierwszej zawiera m.in. liczne powtórzenia („Przybieżeli do Betlejem pasterze, / pasterze, pasterze, pasterze”), których nie ma w popularnej dziś wersji utworu. Jego aktualny kształt różni się od pierwowzoru podziałem na strofy oraz charakterystycznym refrenem. Zmiany te zostały wprowadzone dopiero w XVIII wieku, a spisał je ks. Michał Marcin Mioduszewski w swoich „Kolędach i pastorałkach” z 1853 roku. W zapisie Mioduszewskiego refren posiada jednak zupełnie inną – niż obecnie – treść.

Zmianom ulegała również sama melodia. Jej ostateczny, obowiązujący do dzisiaj zapis znalazł się w „Śpiewniczku” ks. Jana Siedleckiego z 1878 roku.

Kto napisał „Przybieżeli do Betlejem”?

Za autora słów jednej z najbardziej lubianych polskich kolęd uznawany jest wspomniany już Jan Żabczyc (ok. 1580-1629) – polski poeta i paremiograf, czyli specjalista zajmujący się zbieraniem i wyjaśnianiem przysłów. Biorąc pod uwagę zawodowe zainteresowania twórcy, trudno się dziwić, że bliska mu była kultura ludowa i to właśnie do niej odniósł się w „Symfoniach anielskich”. Zbiór w późniejszym okresie publikowany był pod pseudonimem Jan Karol Dachnowski, przez co niekiedy autorstwo Żabczyca poddawane jest w wątpliwość.

O czym opowiada kolęda „Przybieżeli do Betlejem”?

Utwór jest radosną pieśnią powitalną, w której po kolei wymieniane są postaci zgromadzone wokół betlejemskiej stajenki. „Chwałę na wysokości” wyśpiewują ubodzy pasterze, Trzej Królowie ze swoimi darami, a nawet wół i osioł. Do Betlejem przybywają też Aniołowie, którzy pilnują Dzieciątka i Jego ziemskich Rodziców. Skoczny refren „Chwała na wysokości, chwała na wysokości, a pokój na ziemi” jest chyba jednym z najbardziej rozpoznawalnych kolędowych fragmentów. Jego prosty tekst i rytmiczna melodia doskonale wyrażają nieopisaną radość z przyjścia na świat Zbawiciela.

Choć wydarzenia betlejemskiej nocy to dla pastuszków „dziwy, o których nie słyszeli jak żywi”, w ostatniej zwrotce przyznają, że już teraz znają Go jako Boga i Zbawcę, którego z serca wszyscy kochają. Ta prosta deklaracja może być dla nas wskazówką, w jaki sposób i my powinniśmy zbliżać się do Nowonarodzonego Dzieciątka, z prostotą i ufnością uznając Go za naszego Pana i oddawać Mu pełne miłości serca.


Tekst i słowa kolędy „Przybieżeli do Betlejem pasterze” – wszystkie zwrotki

1Przybieżeli do Betlejem pasterze
Grając skocznie Dzieciąteczku na lirze
Chwała na wysokości, chwała na wysokości
A pokój na ziemi.

2Oddawali swe ukłony w pokorze
Tobie z serca ochotnego o Boże
Chwała na wysokości, chwała na wysokości
A pokój na ziemi.

3Anioł Pański sam ogłosił te dziwy
Których oni nie słyszeli jak żywi
Chwała na wysokości, chwała na wysokości
A pokój na ziemi.

4Dziwili się napowietrznej muzyce
i myśleli co to będzie za Dziecię?
Chwała na wysokości, chwała na wysokości
A pokój na ziemi.

5Oto mu się wół i osioł kłaniają
Trzej królowie podarunki oddają
Chwała na wysokości, chwała na wysokości
A pokój na ziemi.

6I anieli gromadą pilnują
Panna czysta wraz z Józefem pilnują
Chwała na wysokości, chwała na wysokości
A pokój na ziemi.

7Poznali Go Mesjaszem być prawym
Narodzonym dzisiaj Panem łaskawym
Chwała na wysokości, chwała na wysokości
A pokój na ziemi.

8My go także Bogiem, Zbawcą już znamy
I z całego serca wszystko kochamy
Chwała na wysokości, chwała na wysokości
A pokój na ziemi.

 

„Przybieżeli do Betlejem pasterze” – cały tekst do druku

Kliknij niżej by wydrukować tekst kolędy
Drukuj tutaj!

Karaoke „Przybieżeli do Betlejem”

Podkład muzyczny / instrumental, czyli sama muzyka.

„Przybieżeli do Betlejem” dla dzieci

Wykonanie przez postacie z Krainy Lodu to idealna wersja „Przybieżeli do Betlejem” dla dzieci.

„Przybieżeli do Betlejem” w wykonaniu Polskich wykonawców

Golec uOrkiestra, Eleni, Ewa Farna czy Enej – to tylko niektórzy z wykonawców których interpretacje tej kolędy prezentujemy w poniższej playliście.

PLAYLISTA
Po zakończeniu wybranego filmu, kolejny z playlisty odtworzy się automatycznie.
Przybieżeli do Betlejem pasterze
Średnia 4.6 z 5 głosów

https://www.koledypolskie.pl/wp-content/uploads/2018/12/Przybiezeli-do-betlejem-pasterze.jpghttps://www.koledypolskie.pl/wp-content/uploads/2018/12/Przybiezeli-do-betlejem-pasterze-150x150.jpgRedakcjaSkoczna XVII-wieczna pieśń dziś mogłaby zostać nazwana kolędowym coverem ludowego hitu. Jak jej autorowi udało się uniknąć surowej kościelnej cenzury, która zakazywała wówczas mieszania sacrum z profanum? Poznaj historię „Przybieżeli do Betlejem” – jednej z najpopularniejszych polskich kolęd. Historia powstania kolędy „Przybieżeli do Betlejem” Utwór powstał w pierwszej połowie XVII wieku...Kolędy i pastorałki